Małe pojazdy elektryczne – co mówi prawo

Hulajnoga elektryczna i UTO w przepisach ruchu drogowego

Od 20 maja 2021 r. Prawo o ruchu drogowym zawiera odrębne definicje hulajnogi elektrycznej oraz urządzenia transportu osobistego (UTO), np. deskorolki elektrycznej czy monocykla. Oba rodzaje pojazdów są napędzane elektrycznie, nie mają siedzenia ani pedałów, a ich konstrukcja ogranicza prędkość do 20 km/h. Nie są pojazdami silnikowymi w rozumieniu tej ustawy, dlatego stosuje się do nich zasady zbliżone do przepisów o rowerach.

• Kierujący hulajnogą korzysta z drogi dla rowerów lub pasa ruchu dla rowerów, a gdy ich nie ma – z jezdni, na której dopuszczalna prędkość nie przekracza 30 km/h.
• Z chodnika lub drogi dla pieszych można korzystać wyjątkowo: gdy brak drogi dla rowerów, a na jezdni obowiązuje prędkość wyższa niż 30 km/h – wówczas z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego i z pierwszeństwem dla pieszych.
• Zabronione jest przewożenie innych osób, ciągnięcie lub holowanie innego pojazdu oraz jazda po alkoholu – jest to wykroczenie zagrożone karą aresztu lub grzywny.
• Hulajnogę zostawia się w miejscu do tego przeznaczonym, a gdy go nie ma – na chodniku równolegle do jego zewnętrznej krawędzi, tak aby pozostawić pieszym co najmniej 1,5 m szerokości.

Małoletni na hulajnodze i odpowiedzialność rodziców

Dziecko, które nie ukończyło 10 lat, może jeździć hulajnogą elektryczną wyłącznie w strefie zamieszkania i pod opieką osoby dorosłej. Osoby w wieku od 10 do 18 lat muszą mieć kartę rowerową albo prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T. Dorośli nie potrzebują żadnych uprawnień.

Za szkodę wyrządzoną przez dziecko, które nie ukończyło 13 lat, odpowiada osoba zobowiązana do nadzoru – najczęściej rodzice (art. 427 k.c.), chyba że wykażą, że uczynili zadość obowiązkowi nadzoru. Starszy małoletni odpowiada już na zasadach ogólnych, co nie wyklucza równoległej odpowiedzialności rodziców za brak nadzoru. W praktyce koszty leczenia potrąconego pieszego czy naprawy uszkodzonego samochodu obciążają wtedy majątek rodziny, chyba że chroni ją dobrowolne ubezpieczenie OC w życiu prywatnym.

Rejestracja, ubezpieczenie OC i odszkodowanie po wypadku

Hulajnogi elektryczne i UTO nie podlegają rejestracji ani obowiązkowemu ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Brak obowiązkowej polisy nie oznacza jednak braku odpowiedzialności: poszkodowany dochodzi roszczeń bezpośrednio od użytkownika hulajnogi. Coraz częściej przyjmuje się przy tym, że hulajnoga elektryczna jest mechanicznym środkiem komunikacji poruszanym za pomocą sił przyrody, a więc jej posiadacz odpowiada na zasadzie ryzyka (art. 436 k.c.) – surowiej niż na zasadzie winy.

Jeżeli sprawcą wypadku jest kierujący samochodem, osoba jadąca hulajnogą dochodzi odszkodowania i zadośćuczynienia z jego ubezpieczenia OC – tak jak rowerzysta czy pieszy. Warto wtedy zabezpieczyć dane sprawcy i świadków, wezwać policję oraz zgromadzić dokumentację medyczną; roszczenia obejmują m.in. koszty leczenia i rehabilitacji, utracone dochody, zniszczony sprzęt i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.